Theo quy luật thì tháng 5 dương lịch hàng năm được coi là tháng nắng nóng nhất trong năm. Ở nhiều nơi đã và đang ghi nhận những đợt nắng nóng đỉnh điểm, nhiệt độ có nơi đạt 37-38⁰C, có nơi trên 40⁰C. Thời tiết nắng nóng, nhiệt độ cao làm ảnh hưởng đến sức khỏe của người và động, thực vật. Vậy tại sao và làm thế nào để giữ được sức khỏe cho người, cây trồng và vật nuôi được an toàn vào những đợt nắng nóng đỉnh điểm trong năm?
Bởi lẽ, lãnh thổ đất nước Việt Nam có hình chữ S trải dài từ vĩ độ 8⁰27’ Bắc (Mũi Cà Mau) đến 23⁰23’ Bắc (đỉnh đầu Lũng Cú, xã Đồng văn, tỉnh Tuyên Quang). Đất nước Việt Nam nằm trọn trong vùng nội chí tuyến Bắc bán cầu. Tiêu biểu cho chế độ mặt trời vùng nội chí tuyến là hiện tượng mặt trời đi qua thiên đỉnh hai (02) lần trong một năm và độ cao mặt trời (Ho) quanh năm rất lớn từ 46⁰ (mùa Đông) đến 90⁰ (mùa Hè). Vì thế năng lượng bức xạ mặt trời nhận được rất nhiều, vấn đề này nó quyết định đến đặc tính nhiệt đới nóng - ẩm của khí hậu Việt Nam.
Thực tế, nước ta thuộc vùng nội chí tuyến, một năm 02 lần mặt trời đi qua thiên đỉnh (mặt trời chiếu thẳng góc xuống mặt đất). Ở tất cả các vùng của cả nước, hiện tượng này thể hiện rất rõ, nhưng do Việt Nam nằm kéo dài theo phương kinh tuyến và chênh lệch khá nhiều về vĩ tuyến, nên khoảng cách giữa 02 lần mặt trời đi qua thiên đỉnh ở nước ta là không đồng nhất giữa các vùng, miền và ngắn dần từ Nam ra Bắc; biến thiên các yếu tố khí hậu từ dạng kép 02 Max (cực đại) và 02 Min (cực tiểu) sang dạng đơn 01 Max, 01 Min và càng đi lên phía Bắc, hai lần có nhiệt độ tối cao và hai lần có nhiệt độ tối thấp lại càng rất gần nhau hơn.
 

Khu vực phía Bắc nói chung và đối với tỉnh Hà Giang (cũ) nói riêng có vị trí trải dài từ 22⁰23’ đến 23⁰23’ vĩ độ Bắc, mặt trời đi qua thiên đỉnh 01 lần trong năm (mặt trời chiếu thẳng góc xuống mặt đất), vào cận những ngày 15/5 đến 21/5 (tuỳ theo từng năm, thời gian có thể xê dịch từ 5-7 ngày), độ cao mặt trời (Ho) là 88,42⁰ (xấp xỉ 90⁰) tạo ra những ngày nắng nóng đỉnh điểm, những năm mà có bị ảnh hưởng của hiện tượng Elnino (hạn hán) thì thời tiết càng nắng nóng gay gắt hơn. Sau đó, tiếp tục có thể có những đợt nắng nóng thêm nữa là từ 15/6 đến 21/6 độ cao mặt trời Ho là 86,43⁰; và từ 15/7 đến 24/7 độ cao mặt trời Ho là 88,22⁰.   
Thời tiết nắng nóng, nhiệt độ cao kéo dài làm cơ thể mất nước và muối khoáng, ảnh hưởng đến sức khỏe con người; hiện tượng cảm nhiệt, say nắng có thể xảy ra khi cơ thể mất khả năng cân bằng nhiệt, tự làm mát. Trong những ngày trời nắng nóng như vậy, mọi người cần sắp xếp các công việc phải làm ngoài trời vào buổi sáng sớm hoặc buổi chiều muộn khi nhiệt độ ngoài trời mát mẻ hẳn, cần uống nhiều nước hơn mức bình thường và bổ sung nước trái cây tươi để tăng cường Vitamin. Những ngày nắng nóng, vật nuôi, cây trồng sẽ bị thiếu hụt nước, động vật có thể bị đột quỵ do thân nhiệt hoặc dễ mắc bệnh, cây cối có thể chết khô. Để phòng tránh cần phải cung cấp kịp thời, đầy đủ nước cho cây trồng và vật nuôi.